"Bir insan köprü kurar, bin insan geçer" diyor bir Özbek atasözü.

Lîs Yayınevi, şiirin ve çevirinin olanaklarıyla dilleri birbirine kazandırmayı devam ediyor. Daha önce A. Telli, Ş. Erbaş, A. H. İzgören ve M.Mungan gibi şairlerin seçilmiş Türkçe şiirlerini Kürtçe'ye (Kurmanci) kazandırıp yayımlayan Lîs, Türkçe-Kurdî Poetika dizisinde bu kez Mehmet Çetin'in Türkçe seçilmiş şiirlerini Lal Laleş ile Kawa Nemir'in çevirisi ve "Pûşpera Gêlezan / Kirazların Haziranı" adıyla yayımladı.

 

Bergamalı Simo üzerine birkaç söz...

Çokuluşlu altın şirketleri, kirli ellerini Bergama'ya 1989 yılında uzatmaya başladılar. 2005 yılı ortalarına kadar, mahkemeler, bakanlar kurulu kararları, halkın direnişi, bu direnişi kırmak için oluşturulan komplolarla sürdü bu yılan öyküsü. Şirketler el değiştirdi ya da taşeronlar kullanarak el değiştirmiş göründü. 2005 yılında birden atağa geçtiler. Bergama'yı, yer altındaki altınla birlikte, yerüstündeki verimli, bin yıllardır insanlara evsahipliği yapmış doğayı bitirdiler.

Bergama'yı bitirdiler ama, bu iş Bergama'la bitmeyecekti, bitmedi. Bugün İzmir Efemçukuru'nun çamlarını, İzmir'e akan tatlı suyunu yok ediyorlar. Uşak'ı yok ediyorlar. Kazdağlarını, yeşil Artvini...

İnsanlar, çokuluslu, çok güçlü bu şirketlere kafa tutulabileceğini Bergama köylülerinden öğrendiler. Bergamalılar bir destan yazdı, bütün ülkenin uzaktan da olsa izlediği. Bu destan, karşılığını edebiyatta da bulacaktı elbette. Bergamalı Simo, tamamen kurgusal roman kişileri üzerinden, Bergama Ovacık Aktın Madeni ile ülkemizin verimli, tarihi açıdan da çok zengin bölgelerine karşı başlatılan ve sürdürülen talanın romanıdır. İlktir. Ama son olmayacaktır.

Bergama bütün yaşadıklarıyla hâlâ yazılmayı beklemektedir...

Ferda İzbudak Akıncı

Talat Halman'ın Türk edebiyatı konusundaki İngilizce bilimsel ve eleştirel incelemelerini içeren 400 sayfalık bir kitabı Amerika Birleşik Devletleri'nde Syracuse University Press tarafından yayımlandı. Yazılar kitapta üç bölümde sunulmaktadır.

Birinci bölümde "Divan edebiyatı ve öncesi," "Türk şiirinde İslami temalar," "Müslüman Ortadoğu'nun şiirleri," "Ortadoğu edebiyatlarında yenilikçi kuşak," "Ortadoğu edebiyatlarında söylencelerin ölümü ve yeniden doğuşu," "1960'ların Türk edebiyatı," "Türk edebiyatında modernleşme türleri" gibi konular yer almaktadır.

Mehmet Altun'un 2004 yılında yayımlanan ilk şiir kitabı "Rüyamda Hayat Vardı"dan yaklaşık 4 yıl sonra yeni şiir kitabı "Su Zılgıtları" yayımlandı. Toplam 2 bölüm ve 18 şiirden oluşuyor. Kitabın ikinci bölümü "Gülizar" adlı tek şiirden oluşuyor.

Altun, uzun söyleyişin şiirde oluşturabildiği riskleri başarıyla ve titizlikle kotararak, naif bir söyleyişi kitabın tamamına yansıtabilmiş. İkinci kitabını oluştururken, destansı bir söyleyişi tercih etmiş ve geleneksel olanı evrensel olanla başarıyla buluşturmuş. Altun'un ikinci kitabındaki şiirler, çok çalışılmış olmakla birlikte, hassas ve karamsar zamana itiraz edercesine, eli elle, aşkı aşkla, insanı insanla barıştıran, ortak bilinci işleyen ve toplumsal arzuya dokunan bir dengeyi kurabilmiş. Hassas ve kırılgan olana inançla su veren cinsten şiirler...

ateşte kül
yarada sestim dedi
eğildim

aklıma indim
kendimi gördüm
dedi
bir deli

öyleyse
öyleyse vaktidir

öldür
öldür kendini

ya mesut

 

“Sabahın ilk ışıklarıyla eşyalarımızı küçük bir kamyonete yükleyip yola koyulduğumuzda annem ve babam neden bu kadar ağlayıp üzüldüğümü bir türlü anlayamadılar. Kamyonet bozuk yolda ilerlemeye çalışırken o iki kız kardeşi gördüm. Açık pencerenin önünde el işi yapıyorlardı. Evin önünde birisi yeni, üç mezar vardı!..”

 

Abdi İpekçi'nin katili Mehmet Ali Ağca'nın 13 Mayıs 1981 günü Roma'nın Sen Piyer alanında Papa II. Jean Paul'e düzenlediği suikastın üzerinden uzun yıllar geçti.

Ağca yakalanmış olsa da olay gizemini korudu. Bir milyar Katoliğin ruhani liderine, Vatikan'ın en yetkili kişisine neden suikast düzenlenmişti?
Ağca'yı kimler yönlendirmişti, başka suç ortakları var mıydı, olaya hangi gizli servislerin parmağı karışmıştı?..
Dünya kamuoyu, suikastın Sovyetler Birliği Gizli Servisi KGB'nin başı altından çıkmış olduğuna inandırılmak istenmişti.
Batı'nın propagandasına göre Bulgar Gizli Servisi, Sovyetler'in kuklasıydı; aşırı sağcı Türk terörist Ağca da olayda maşa olarak kullanılmıştı. Ne var ki, Batı'nın dört elle sarıldığı bu teze dayanan yargılama tam bir fiyaskoyla sonuçlanmıştı.
Peki o zaman gerçeği nerede aramalı? Suikastçinin ipleri nerelere uzanıyor?
Uzunca bir dönem Alman Der Spiegel dergisinin Roma muhabirliğini yapan Valeska von Roques, yıllar süren titiz bir araştırmayla gerçeğin kapısını aralamayı başardı.
Yazar, Batılı ülkelerin resmi tezi olan "Bulgar izi"ni CIA'nın Türkiye masası şefi Paul Henze'nin gazeteci ortağı Claire Sterling'le birlikte ürettiğini ve bunun hiçbir temeli olmadığını kesin bir şekilde ispatlamakla kalmıyor, CIA'ya, Batılı istihbarat örgütlerine, Vatikan'a uzanan güçlü işaretleri ortaya seriyor.
Bir gerilim romanı akıcılığına sahip kitapta Türk gladyosunun esrarengiz figürleri de sık sık karşımıza çıkıyor.

 

Valeska von Roques (Çeviri: Ahmet ARPAD): Papa'ya Komplo:Papa II. Jean Paul suikastının perde arkası, Yordam Kitap

Kitapta, Çağdaş İngiliz Edebiyatı'nın önemli yirmi dört kadın şairine ait şiirler yer alıyor.

Şairlerin fotoğraflarının da bulunduğu kitapta daha önce Türkçeye çevrilmemiş, bu nedenle de şiir okurunun ilk kez tanışacağı şairlerden seçilen şiirler titiz bir araştırma ve çalışma sonucu dilimize kazandırıldı.

 

envoi *

 

KATHLEEN RAINE

bu ay aklımda bir şey var-onu bulmak için yollara düştüm.

al benden ne varsa bana ait olmayan

aşkımı, güzelliğimi ve şiirimi-

acı kalsın bana, yalnızca acı.

Romancı, öykücü, hiciv ve oyun yazarı Hikmet Temel Akarsu, edebiyatın derin sularında seyreden okurların yakından tanıdığı bir isim. İstanbul Dörtlüsü, Kayıp Kuşak, Ölümsüz Antikite gibi roman serileri ile edebiyatın marjinal alanlarında iz bırakan yapıtlar ortaya koydu. Sadece romanları değil, hiciv yazıları, öyküleri, oyunları, eleştirileri ve denemeleri de edebiyat çevrelerinde ilgi derledi.

Salih Bolat, "İletişim", "Kültür" ve "Edebiyat" adlı üç bölümden oluşan bu çalışmasında; küreselleşmenin çeşitli boyutlarını, iletişim teknolojilerinin bu yapılanmadaki işlevleri bağlamında değerlendiriyor. Gelişen görsel iletişim olanaklarının yazılı ve sözlü kültür dinamikleriyle ilişkisini, dil ve medya olgularının modern toplumlardaki yansıyış biçimlerini tartışıyor. Küreselleşmenin bir bakıma felsefi arka planını oluşturan postmodernizmin kavramsal çerçevesini inceleyerek, postmodernist sanat ile popüler kültür üretimi ilişkisini sorguluyor. Popüler kültür bağlamında Türk romanı, biyografik roman, romanın sinemaya uyarlanması, roman ve sinemanın yaratım süreçleri açısından karşılaştırılması, romanda anlam yaratma süreçleri gibi konularda ilginç yaklaşımların yer aldığı kitapta, Bolat'ın izlenimci eleştiri, şiir ve düşünce ilişkisi, Türk şiirinin poetikası, şiirsel duyarlılığın kaynakları, şiirsel imge üzerine kaleme alınmış denemelerini de bulabilirsiniz.

 

Salih Bolat, Varlık Yayınları, İstanbul, 2007, 13,5 x 19,5 cm, 264 sayfa, Türkçe, Karton Kapak. ISBN No: 9754343410